انواع بیماری

پوکی استخوان چیست؟ + علائم و راه های درمان آن

پوکی استخوان، که به آن استئوپروز نیز گفته میشود، یکی از بیماری های ارتوپدی است که با کاهش تراکم و ضعیف شدن استخوان ها مشخص میشود. این امر باعث افزایش خطر شکستگی استخوان، به ویژه در لگن، ستون فقرات و مچ دست میشود.

پوکی استخوان در زنان شایع تر از مردان است و بیشتر زنان بعد از یائسگی به آن مبتلا میشوند. با این حال، مردان نیز میتوانند به پوکی استخوان مبتلا شوند، به خصوص اگر عوامل خطر دیگری مانند کمبود تستوسترون، مصرف طولانی مدت کورتیکواستروئیدها یا سابقه خانوادگی پوکی استخوان داشته باشند.

در ادامه این مقاله از نرس کو مرکز پزشکی و پرستاری در منزل یزد، به بررسی بیشتر این موضوع و راه های درمان آن می پردازیم.

پوکی استخوان چگونه رخ می دهد؟

تراکم استخوان به مرور زمان به طور طبیعی با افزایش سن کاهش می‌یابد. اما در افراد مبتلا به پوکی استخوان، این از دست دادن تراکم استخوان سریع‌ تر اتفاق می ‌افتد و استخوان‌ها به قدری ضعیف می‌شوند که حتی در اثر فعالیت‌ های معمولی روزانه نیز ممکن است بشکنند. این تراکم استخوان در سن 25 سالگی تا سن 35 سالگی به حداکثر مقدار خود می رسد و به مرور زمان این تراکم کاهش می یابد.

علائم پوکی استخوان چیست؟

پوکی استخوان اغلب بدون علامت است تا زمانی که استخوانی به دلیل ضعیف شدن شکسته شود.مهم ترین و شایع ترین علائم پوکی استخوان در زنان و مردان عبارتند از:

  • کاهش قد: با گذشت زمان، ممکن است متوجه شوید که قدتان کوتاه تر شده است.
  • خم شدن ستون فقرات: پوکی استخوان میتواند باعث خم شدن ستون فقرات به سمت جلو (کیفوز) یا قوس بیش از حد ستون فقرات در ناحیه قفسه سینه (گوژپشتی) شود.
  • درد کمر یا درد استخوان: درد کمر یا درد استخوان ممکن است اولین علامت پوکی استخوان باشد.
  • آسانی شکستگی استخوان: ممکن است به راحتی و با ضربه های جزئی یا بدون ضربه، استخوان هایتان بشکند.

 

عوامل خطر پوکی استخوان کدامند؟

 

با وجود برخی عوامل، خطر بروز پوکی استخوان افزایش می یابد. این عوامل در افراد بصورت متفاوت و مختلف است. احتمال بروز پوکی استخوان به میزان توده‌ ی استخوان که در جوانی ذخیره کرده‌ اید بستگی دارد، به عبارت دیگر هرچه در جوانی بیشتر توده‌ ی استخوانی ذخیره کرده ‌باشید، با افزایش سن کمتر دچار پوکی استخوان می ‌شوید.

بعضی از عوامل موثر در ابتلا به این بیماری قابل اصلاح هستند، اما برخی دیگر از این عوامل قابل جلوگیری نیستند. در ادامه برخی از این عوامل را بررسی می کنیم.

  • سن: با افزایش سن، تراکم استخوان به طور طبیعی کاهش مییابد.
  • جنسیت: زنان بیشتر از مردان در معرض ابتلا به پوکی استخوان هستند.
  • یائسگی: یائسگی باعث کاهش سطح استروژن در زنان میشود که برای حفظ سلامت استخوان ضروری است.
  • سابقه خانوادگی: اگر سابقه خانوادگی پوکی استخوان دارید، بیشتر در معرض ابتلا به آن هستید.
  • نژاد: افراد سفید پوست و آسیایی بیشتر از افراد نژادهای دیگر در معرض ابتلا به این عارضه هستند.
  • جثه کوچک: افراد با جثه کوچک استخوان های ضعیف تری دارند و در معرض خطر بیشتری برای پوکی استخوان هستند.
  • برخی بیماری ها: برخی بیماری ها مانند آرتریت روماتوئید، بیماری سلیاک و بیماری کبدی میتوانند خطر ابتلا به این عارضه را افزایش دهند.
  • مصرف برخی داروها: مصرف طولانی مدت کورتیکواستروئیدها، داروهای ضد تشنج و برخی داروهای ضد افسردگی میتواند خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش دهد.
  • عدم تحرک: عدم فعالیت بدنی باعث ضعیف شدن استخوان ها میشود.
  • رژیم غذایی نامناسب: رژیم غذایی که کمبود کلسیم و ویتامین D دارد، میتواند سبب افزایش خطر ابتلا به این عارضه شود.
  • سیگار کشیدن: سیگار کشیدن به سلامت استخوان آسیب میرساند و خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش میدهد.
  • مصرف بیش از حد الکل: مصرف بیش از حد الکل میتواند به سلامت استخوان آسیب برساند و خطر ابتلا به این عارضه را افزایش دهد.

اگر درگیر عوامل خطر استخوان متخلخل هستید، بهتر است هرچه زودتر با نرس کو مرکز پزشکی و پرستاری در منزل یزد، تماس بگیرید و سلامت جسمانی خود را چک کنید.

پوکی استخوان چیست؟ + علائم و راه های درمان آن

 

روش های تشخیص پوکی استخوان چیست؟

پزشک برای تشخیص پوکی استخوان از سابقه پزشکی، معاینه فیزیکی و آزمایش های مختلف استفاده میکند.تشخیص زودهنگام این عارضه می‌ تواند به جلوگیری از شکستگی‌ ها و حفظ سلامت و تحرک افراد کمک کند.

در این جدول به برخی از روش ‌های تشخیص پوکی استخوان اشاره شده است:

روش

توضیحات

مزایا

معایب

آزمایش تراکم استخوان (DXA)

این دقیق ‌ترین روش برای اندازه ‌گیری تراکم استخوان است. از اشعه ایکس با دوز کم برای اندازه ‌گیری تراکم استخوان لگن و ستون فقرات استفاده می‌ کند.

دقت بالا غیرتهاجمی

سریع و آسان

ممکن است برای زنان باردار یا شیرده مناسب نباشدممکن است برای افراد دارای ایمپلنت‌ های فلزی مناسب نباشد.

آزمایش خون

می‌تواند برای اندازه ‌گیری سطح مارکرهای خاص در خون که نشان‌ دهنده فعالیت استخوان هستند، استفاده شود.

غیرتهاجمی

راحت و مقرون به صرفه

به اندازه DXA دقیق نیستممکن است تحت تأثیر عوامل دیگری مانند بیماری کلیوی یا کبدی قرار گیرد.

آزمایش ادرار

می‌تواند برای اندازه ‌گیری سطح مارکرهای خاص در ادرار که نشان ‌دهنده فعالیت استخوان هستند، استفاده شود.

غیرتهاجمی

راحت و مقرون به صرفه

به اندازه DXA دقیق نیستممکن است تحت تأثیر عوامل دیگری مانند بیماری کلیوی یا کبدی قرار گیرد.

عکس ‌برداری با اشعه ایکس

می‌تواند برای بررسی شکستگی ‌های فشاری ستون فقرات یا سایر تغییرات استخوانی ناشی از پوکی استخوان استفاده شود.

راحت و مقرون به صرفه

به اندازه DXA دقیق نیستممکن است در معرض اشعه ایکس قرار گرفتن زیاد مضر باشد.

سونوگرافی

می‌تواند برای اندازه ‌گیری تراکم استخوان پاشنه پا استفاده شود.

غیرتهاجمی

راحت و مقرون به صرفه

به اندازه DXA دقیق نیستفقط تراکم استخوان پاشنه پا را اندازه‌گیری می‌کند.

 

راه درمان پوکی استخوان چیست؟

هدف از درمان پوکی استخوان، جلوگیری از شکستگی استخوان و حفظ یا افزایش تراکم استخوان است.درمان پوکی استخوان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

 

  • تغییرات در سبک زندگی

  • فعالیت بدنی: انجام ورزش های تحمل وزن مانند پیاده روی، دویدن و رقص میتواند به تقویت استخوان ها و کاهش خطر شکستگی کمک کند.
  • رژیم غذایی: رژیم غذایی سالم و مناسب برای سلامت استخوان ضروری است.
  • کلسیم: کلسیم برای ساخت و حفظ استخوان ها ضروری است.
  • ویتامین D:ویتامین D به بدن شما کمک میکند تا کلسیم را جذب کند
  • پروتئین: پروتئین برای ساخت و حفظ استخوان ها ضروری است.

 

  • برخی داروها

پزشک ممکن است داروهایی را برای درمان پوکی استخوان تجویز کند.انواع مختلفی از داروها برای پوکی استخوان وجود دارد، از جمله:

  • بیس فسفونات: این داروها به کاهش سرعت از دست رفتن استخوان و در برخی موارد به افزایش تراکم استخوان کمک میکنند.
  • Denosumab:این دارو به جلوگیری از از دست رفتن استخوان و کاهش خطر شکستگی استخوان کمک میکند.
  • Teriparatide: این دارو با تحریک سلول های سازنده استخوان، به افزایش تراکم استخوان کمک میکند.

 

  • هورمون درمانی

هورمون درمانی میتواند برای کمک به زنان یائسه در حفظ تراکم استخوان و کاهش خطر شکستگی استخوان مفید باشد.

 

  • جراحی

در برخی موارد، ممکن است برای درمان شکستگی استخوان ناشی از پوکی استخوان به جراحی نیاز باشد.

 

آیا روش های پیشگیری از پوکی استخوان وجود دارند؟

با انجام اقدامات پیشگیرانه ساده، می‌توانید تراکم استخوان خود را حفظ کرده و از ابتلا به این عارضه در آینده جلوگیری کنید.در ادامه، برخی از مهم ‌ترین روش‌ های پیشگیری از پوکی استخوان را به همراه توضیحات مختصری برای هر روش آورده ‌ایم:

 

روش توضیحات
مصرف کلسیم کافی:کلسیم ماده مغذی اصلی برای سلامت استخوان‌ ها است. منابع خوب کلسیم عبارتند از: شیر، ماست، پنیر، سبزیجات برگ ‌دار سبز، غذاهای دریایی کنسروی مانند ساردین و سالمون و حبوبات. زنان 19 تا 50 ساله و مردان 19 تا 70 ساله به 1000 میلی‌گرم کلسیم در روز و زنان 51 ساله و بالاتر و مردان 71 ساله و بالاتر به 1200 میلی‌گرم کلسیم در روز نیاز دارند.
مصرف ویتامین D کافی:ویتامین D به بدن شما کمک می‌کند تا کلسیم را جذب کند. منابع خوب ویتامین D عبارتند از: نور خورشید، ماهی‌های چرب مانند سالمون، ساردین و ماهی خال‌ خالی، تخم‌ مرغ و غذاهای غنی‌شده با ویتامین D اکثر افراد بالغ به 600 واحد بین‌المللی (IU) ویتامین D در روز نیاز دارند. افراد 65 ساله و بالاتر به 800 IU در روز نیاز دارند.
فعالیت بدنی منظم:ورزش ‌هایی با تحمل وزن مانند پیاده ‌روی، دویدن و رقصیدن می ‌توانند به تقویت استخوان ‌ها و عضلات کمک کنند. همچنین می‌توانید از تمرینات قدرتی با وزنه یا نوارهای مقاومتی استفاده کنید. هدف این است که حداقل 30 دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط در اکثر روزهای هفته داشته باشید.
عدم سیگار کشیدن:سیگار کشیدن می‌تواند به سلامت استخوان‌ها آسیب برساند و خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش دهد. ترک سیگار یکی از بهترین کارهایی است که می‌توانید برای سلامت کلی خود انجام دهید.
مصرف محدود الکل:مصرف زیاد الکل می‌تواند به سلامت استخوان‌ها آسیب برساند و خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش دهد. زنان نباید بیش از یک نوشیدنی در روز و مردان نباید بیش از دو نوشیدنی در روز مصرف کنند.
رژیم غذایی سالم:رژیمی که سرشار از میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و پروتئین باشد، مواد مغذی ضروری را برای سلامت استخوان‌ها به بدن شما می‌رساند. از مصرف غذاهای فرآوری‌شده، پرچرب و پرنمک خودداری کنید.
وزن سالم:حفظ وزن سالم می‌تواند به کاهش خطر ابتلا به پوکی استخوان کمک کند. اگر اضافه وزن دارید یا چاق هستید، با پزشک خود در مورد راه‌های سالم برای کاهش وزن صحبت کنید.
معاینات منظم:اگر در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان هستید، با پزشک خود در مورد انجام معاینات منظم تراکم استخوان صحبت کنید. پزشک شما می‌تواند بر اساس سابقه پزشکی و عوامل خطر شما، به شما در مورد زمان و دفعات انجام معاینات تراکم استخوان توصیه کند.
پوکی استخوان چیست؟ + علائم و را های درمان آن

سوالات متدوال پوکی استخوان

  1. چگونه می‌توانم از پوکی استخوان پیشگیری کنم؟

راه‌ های پیشگیری از استخوان متخلخل شامل:

  • تغذیه مناسب با مصرف کلسیم و ویتامین D
  • ورزش منظم
  • جلوگیری از مصرف زیاد الکل و سیگار
  • از دست دادن وزن اضافی

 

  1. بهترین ورزش ‌ها برای سلامتی استخوان چیست؟

ورزش ‌های تحمل وزن که به استخوان‌ های شما فشار وارد می‌کنند، بهترین نوع ورزش برای سلامت استخوان هستند. این نوع ورزش ‌ها به تحریک سلول‌ های استخوان ‌ساز برای ساخت استخوان جدید کمک می‌کنند. برخی از بهترین ورزش‌ها برای سلامتی استخوان عبارتند از:

  • پیاده‌روی: پیاده ‌روی یک ورزش کم‌ تاثیر و آسان است که می‌توانید اکثر روزها انجام دهید.
  • دویدن: دویدن یک ورزش با شدت بیشتر است که می‌تواند به تقویت استخوان ‌ها و عضلات شما کمک کند.
  • رقص: رقص یک فعالیت سرگرم ‌کننده و چالش ‌برانگیز است که می‌تواند به بهبود تعادل و هماهنگی شما نیز کمک کند.
  • تمرینات قدرتی: تمرینات قدرتی با وزنه یا نوارهای مقاومتی می‌توانند به افزایش تراکم استخوان و قدرت عضلات شما کمک می کند.

 

  1. آیا پوکی استخوان قابل برگشت است؟

متاسفانه، پوکی استخوان برگشت ‌پذیر نیست. با این حال، با درمان‌های مناسب، می‌توان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد و تراکم استخوان را تا حدی حفظ کرد.

 

  1. آیا درمان‌ های جایگزینی برای پوکی استخوان وجود دارد؟

در حال حاضر هیچ درمان جایگزینی شناخته‌ شده‌ ای برای این عارضه وجود ندارد. با این حال، برخی از درمان ‌های جایگزین ممکن است به تسکین علائم بیماری کمک کنند. برخی از درمان‌ های جایگزین رایج برای پوکی استخوان عبارتند از:

  • طب سوزنی:طب سوزنی یک طب سنتی چینی است که شامل قرار دادن سوزن‌های نازک در نقاط خاصی از بدن است. برخی از افراد بر این باورند که طب سوزنی می‌تواند به تسکین درد و بهبود تحرک در افراد  کمک کند.
  • یوگا:یوگا یک تمرین ذهنی و فیزیکی است که شامل حرکات کششی، تنفس و مدیتیشن می‌شود. برخی از تحقیقات نشان داده است که یوگا می‌تواند به بهبود تعادل و قدرت عضلات در افراد مبتلا به این عارضه کمک کند.
  • تای چی:تای چی یک هنر رزمی چینی است که شامل حرکات آهسته و سیال می‌شود. برخی از افراد بر این باورند که تای چی می‌ تواند به بهبود تعادل و هماهنگی در افراد مبتلا به این عارضه کمک کند.

اگر یکی از عزیزانتان که به پوکی استخوان مبتلا است نیاز دارید، نرس کو مرکز پزشکی و پرستاری در منزل یزد،میتواند به شما کمک کند.ما طیف وسیعی از خدمات پرستاری در منزل را ارائه میدهیم که میتواند به شما در مراقبت از عزیزتان و حفظ استقلال او کمک کند.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا