سکته قلبی چیست؟
هنگامی که سکته قلبی رخ میدهد، جریان خون به بخشی از قلب متوقف میشود یا به میزان بسیار کمی جریان دارد که باعث آسیب یا مرگ آن قسمت از عضله قلب میشود. اگر بخشی از قلب نتواند به دلیل کمبود جریان خون پمپاژ کند و در حال مرگ قرار داشته باشد، ممکن است توالی پمپاژ برای کل قلب مختل شود. این باعث کاهش یا قطع شدن جریان خون به سایر اعضای بدن میشود که اگر به سرعت تصحیح نشود، ممکن است منجر به مرگ باشد.
شایع ترین علائم سکته قلبی چیست؟
-
درد قفسه سینه (آنژین):
این درد ممکن است خفیف و به صورت ناراحتی یا سنگینی احساس شود، یا شدید و به شکل درد خنجری ظاهر شود. این درد معمولاً از منطقه قفسه سینه شروع میشود و به سایر مناطقی مانند بازوی چپ (یا هر دو بازو)، شانه، گردن، فک، پشت یا به سمت پایین کمر گسترش مییابد.
-
تنگی نفس یا مشکل در تنفس:
احساس نفس نمیکشیدن یا مشکل در تنفس میتواند نشانه سکته قلبی باشد. این علایم ممکن است هنگام استراحت یا فعالیت بدنی شدید تشدید شوند.
-
خستگی:
احساس خستگی بیش از حد و بیمیلی به فعالیت معمول نیز ممکن است نشانه سکته قلبی باشد.
-
مشکل در خواب:
برخی از افراد با سکته قلبی مشکلات در خواب مانند بیخوابی یا بیدار شدن در شب را تجربه میکنند.
-
حالت تهوع یا ناراحتی معده:
سکته قلبی ممکن است با حالت تهوع، استفراغ یا سوزش سردل اشتباه گرفته شود.
-
تپش قلب:
احساس تپش یا ضربان قلب نامنظم و نامعمول نیز ممکن است یکی از علائم سکته قلبی باشد.
-
اضطراب یا احساس ناراحتی شدید:
افراد ممکن است قبل از سکته قلبی احساس اضطراب شدید یا ناراحتی عمومی کنند.
-
تعریق:
تعریق بیش از حد، به خصوص تعریق سرد، ممکن است نشانه سکته قلبی باشد.
-
احساس سبکی سر، سرگیجه یا غش کردن:
این علائم نیز ممکن است در صورت سکته قلبی رخ دهند.
در هر صورت، در صورت بروز هر یک از این علائم، باید بلافاصله به پزشک مراجعه کرده و یا با شماره اورژانس 115 تماس بگیرید. تشخیص و درمان سریع سکته قلبی میتواند زندگی را نجات دهد.
عوامل غیرقابل کنترل بروز سکته قلبی
- سن: ریسک سکته قلبی با پیشرفت سن افزایش مییابد. افراد بالای ۶۵ سال دارای خطر بیشتری هستند.
- جنسیت: مردان در مقایسه با زنان بیشتر در معرض خطر سکته قلبی قرار دارند. اما پس از میانسالی، خطر سکته قلبی در زنان نیز افزایش مییابد.
- سابقه خانوادگی: اگر خانوادهتان سابقه سکته قلبی داشته باشند، احتمال ابتلا به آن برای شما بیشتر است.
- نژاد: برخی از نژادها مانند آفریقاییها، آمریکاییهای لاتین و افراد اصلی آسیای شرقی بیشتر در معرض خطر سکته قلبی هستند.
سکته قلبی در چه افرادی بیشتر اتفاق می افتد؟
-
سیگار کشیدن:
سیگار یکی از عوامل خطر بزرگ سکته قلبی است. ترک سیگار و عدم استفاده از محصولات تنباکویی میتواند ریسک را کاهش دهد.
-
فشار خون بالا:
فشار خون بالا میتواند ریسک سکته قلبی را افزایش دهد. نظم دادن به فشار خون و در صورت لزوم مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک میتواند مفید باشد.
-
کلسترول بالا:
سطح کلسترول بالا در خون نیز میتواند ریسک سکته قلبی را افزایش دهد. رعایت یک رژیم غذایی سالم و در صورت لزوم مصرف داروهای کلسترول کاهنده میتواند کمک کننده باشد.
-
بیماریهای دیابت:
دیابت نیز باعث افزایش خطر سکته قلبی میشود. کنترل قند خون و پیگیری درمان دیابت بهبود را به دنبال دارد.
-
چاقی:
چاقی و چربی اضافی در بدن نیز باعث افزایش خطر سکته قلبی میشود. حفظ وزن سالم و فعالیت بدنی منظم میتواند مفید باشد.
-
فعالیت بدنی ناکافی:
فعالیت بدنی ناکافی و نشستن طولانی مدت نیز باعث افزایش خطر سکته قلبی میشود. انجام فعالیت بدنی منظم و حرکت در طول روز میتواند مفید باشد.
-
استرس:
استرس نیز میتواند عامل خطر سکته قلبی باشد. مدیریت استرس و استفاده از روشهای آرامش بخش میتواند کمک کننده باشد
حملات قلبی و روشهای تشخیص و درمان آن
ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی عموماً حملات قلبی را در یک اتاق اورژانس تشخیص میدهند. هر فردی که علائم حمله قلبی دارد، باید مورد معاینه فیزیکی قرار گیرد که شامل بررسی نبض، سطح اکسیژن خون، فشار خون و گوش دادن به صداهای قلب و ریه است.
پزشکان حملات قلبی را چگونه تشخیص می دهند؟
- سابقه و علائم: پزشک از شما در مورد علائمی که تجربه کرده اید، میپرسد. آنها همچنین ممکن است از کسی که با شما بوده بخواهند جزئیات اتفاقی که رخ داده را شرح دهد.
- آزمایش خون: در طول حمله قلبی، آسیب به سلولهای عضله قلب تقریباً همیشه باعث میشود که یک نشانگر شیمیایی به نام تروپونین قلبی در جریان خون شما ظاهر شود. آزمایشهای خونی که به دنبال این نشانگر هستند، از جمله مطمئنترین روشها برای تشخیص حمله قلبی هستند.
- الکتروکاردیوگرام (ECG): این آزمایش یکی از اولین آزمایشاتی است که هنگام مراجعه به اورژانس با علائم حمله قلبی انجام میشود. با استفاده از الکترودها، فعالیت الکتریکی قلب را ثبت میکند و مشکلاتی مانند ضعف عضله قلب، نارسایی عروقی و ناهنجاریهای ریتم قلب را نشان میدهد.
- اکوکاردیوگرام (Echocardiogram): با استفاده از سونوگرافی (امواج صوتی با فرکانس بالا)، اکوکاردیوگرام تصویری از داخل و خارج قلب شما ایجاد میکند. این آزمایش میتواند اطلاعاتی در مورد ساختار و عملکرد قلب شما ارائه دهد.
- آنژیوگرافی (Angiography): این آزمایش نواحی با جریان خون کم یا بدون جریان خون را نشان میدهد. با تزریق ماده رادیوپاک به عروق قلب، تصاویری از عروق قلب و وضعیت آنها بررسی میشود.
- اسکن توموگرافی کامپیوتری قلب (CT Scan): این اسکن بسیار دقیق از قلب شما ایجاد میکند و به تصویربرداری عروق قلب و مشکلات مربوط به آنها کمک میکند.
- MRI قلب: این آزمایش از یک میدان مغناطیسی قدرتمند و پردازش کامپیوتری برای ایجاد تصویری از قلب شما استفاده میکند. این تصاویر اطلاعاتی درباره ساختار و عملکرد قلب شما را ارائه میدهد.
- اسکن هستهای قلب: مشابه آنژیوگرافی، این اسکنها از رنگ رادیواکتیو تزریق شده به خون شما استفاده میکنند. با استفاده از روشهای پیشرفته کامپیوتری مانند توموگرافی کامپیوتری (CT) یا توموگرافی گسیل پوزیترون (PET)، اطلاعات دقیقتری درباره وضعیت عروق قلب و تامین خون به قسمتهای مختلف قلب به دست میآید.
انواع روش های درمان سکته قلبی چیست؟
درمان حمله قلبی به معنای بازگرداندن جریان خون به عضله قلب آسیب دیده در اسرع وقت است. این میتواند به روشهای مختلفی از دارو گرفته تا جراحی رخ دهد. معمولاً درمان حمله قلبی از چندین روش زیر استفاده میکند
- اکسیژن تکمیلی: افرادی که مشکل تنفسی دارند یا سطح اکسیژن خون پایینی دارند، معمولاً اکسیژن تکمیلی دریافت میکنند. این کمک میکند جریان خون و اکسیژن به قلب افزایش یابد و فشار روی قلب کاهش یابد.
- داروها: داروهایی مثل آسپرین، نیتروگلیسرین و بتابلاکرها معمولاً در درمان حمله قلبی استفاده میشوند. این داروها میتوانند علائم حمله قلبی را کاهش دهند و جلوی تجدید حمله را بگیرند.
- آنژیوپلاستی و نصب استنت: در برخی موارد، آنژیوپلاستی (باز کردن عروق قلبی تنگ شده) یا نصب استنت (قرار دادن لوله فلزی در عروق قلب) انجام میشود تا جریان خون به قلب بهبود یابد.
- عمل جراحی قلب: در موارد شدیدتر، عمل جراحی قلب ممکن است لازم باشد تا بخشی از عروق قلبی که بسته شده یا آسیب دیده است، تعویض شود.
- تغییرات در سبک زندگی: برای جلوگیری از تجدید حمله قلبی و بهبود عملکرد قلب، تغییرات در سبک زندگی مانند تغذیه سالم، ورزش منظم، کاهش استرس و ترک عادتهای مضر مانند سیگار کشیدن مهم هستند.
داروهای لازم
- داروهای ضدانعقاد: این دسته شامل آسپرین و سایر داروهای رقیق کننده خون میشود.
- نیتروگلیسیرین: این دارو درد قفسه سینه را کاهش میدهد و باعث گشاد شدن عروق خونی میشود تا خون راحتتر از آن عبور کند.
- داروهای ترومبولیتیک (لختهشکن): این داروها فقط در 12 ساعت اول پس از حمله قلبی استفاده میشوند.
- داروهای ضدآریتمی: حملات قلبی میتواند باعث اختلال در ریتم ضربان قلب شود که به نام آریتمی معروف است. داروهای ضدآریتمی میتوانند این اختلالات را متوقف یا کنترل کنند.
- داروهای ضددرد: یکی از داروهای مسکن معمول برای کاهش درد قفسه سینه، مورفین است.
مداخله عروق کرونر از طریق پوست
مداخله عروق کرونر از طریق پوست (PCI)، روشی است که با استفاده از یک دستگاه کاتتر در یک رگ خون اصلی (معمولاً در بالای ران یا مچ دست) صورت میگیرد. این روش برای بازگرداندن جریان خون به عضله قلب آسیب دیده استفاده میشود. انجام این مداخله به معنای بهبود شانس بهبودی است و هر چه زودتر انجام شود، نتیجه بهتری خواهد داشت. بیمارستانها از معیار “زمان درب تا بالون” برای اندازهگیری توانایی خود در درمان حمله قلبی استفاده میکنند. در این روش، معمولاً یک استنت در محل انسداد قرار داده میشود تا شریان را باز نگه دارد و از ایجاد انسداد دیگر در همان نقطه جلوگیری کند.
پیوند عروق کرونر (CABG)
در صورتی که انسداد شدیدی در عروق کرونر وجود داشته باشد، ممکن است نیاز به جراحی پیوند عروق کرونر (CABG) باشد. در این جراحی، از یک رگ خونی در قسمت دیگری از بدن شما (معمولاً قفسه سینه، بازو یا پا) استفاده میشود تا مسیر جایگزینی برای جریان خون ایجاد شود. این کار باعث تغییر مسیر خون در اطراف شریانهای مسدود شده میشود و خون را به عضله قلب میرساند.
عوارض حمله قلبی چیست؟
-
آریتمی:
سکته قلبی میتواند باعث ایجاد ریتم غیرطبیعی قلب باشد که به عنوان آریتمی شناخته میشود. این وضعیت میتواند با تپش سریع یا نامنظم قلب همراه باشد و نیاز به کنترل دارویی یا درمان دیگر داشته باشد.
-
نارسایی قلبی:
حمله قلبی میتواند باعث ضعف عضله قلب شود و در نتیجه نارسایی قلبی رخ دهد. این وضعیت میتواند با تنگی نفس، خستگی، تورم در اندامها و علائم دیگر همراه باشد.
-
مشکلات دریچه قلب:
سکته قلبی میتواند باعث تلفات دریچههای قلبی شود و عملکرد صحیح آنها را تحت تأثیر قرار دهد. این مشکلات میتواند منجر به نارسایی دریچهها، ترشح خون از دریچهها و یا تنگی دریچهها شود.
-
ایست قلبی ناگهانی:
حمله قلبی میتواند عامل ایست قلبی ناگهانی باشد که در صورت عدم درمان فوری میتواند منجر به مرگ ناگهانی شود.
-
عوارض مکانیکی:
حمله قلبی میتواند باعث تلفات در عضله قلب و ساختارهای دیگر قلب شود. این عوارض میتواند شامل نقص سپتوم بطنی (دیواره بین دو بخش بطنی قلب) و یا پارگی دیواره قلب باشد.
در صورتی که بعد از حمله قلبی نیاز به خدمات مراقبتی و پرستاری در منزل داشته باشید، میتوانید از خدمات شرکت نرس کو استفاده کنید.
